नेपाली साहित्य (Nepali Literature): नेपाली कथा, नेपाली उपन्यास, नेपाली कविता

समाचार

कला / सहित्य

बालकृष्ण समको निवासलाई सङ्ग्रहालय बनाइने !

बालकृष्ण समको निवासलाई सङ्ग्रहालय बनाइने !
काठमाडौँ, २५ माघ । महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको मैतीदेवीसीथत घर (कविकुञ्ज)लाई सरकारले सङ्ग्रहालय बनाउने प्रक्रिया अगाडि बढाएसँगै मूर्धन्य नाटककार तथा कवि बालकृष्ण समको ज्ञानेश्वरस्थित निवासलाई पनि सङ्ग्रहालय बनाउने चर्चा सुरु भएको छ । समको ११८ औँ ज... Read more

साहित्य घरको ‘डबली’मा ‘शिखरको ढुङ्गा’ माथि बहस

साहित्य घरको ‘डबली’मा ‘शिखरको ढुङ्गा’ माथि बहस
काठमाडैं माघ २५, शनिबार नेपाली साहित्य घर कोटेश्वरमा सरल सहयात्रीको उपन्यास ‘शिखरको ढुंगा’माथि बहस भएको छ। साहित्य घरले सञ्चालन गर्न लागेको मासिक कार्यक्रम ‘डबली’को पहिलो शृंखलामा शिखरको ढुंगा उपन्यासमाथि बहस भएको हो। बहसकर्ता समीक्षक कैलाश राई थिइन्... Read more

राष्ट्रिय बाल नाटक महोत्सव हुँदै

राष्ट्रिय बाल नाटक महोत्सव हुँदै
  काठमाडौं, १५ माघ । शैली थिएटरले ‘११औं राष्ट्रिय बाल नाटक महोत्सव २०७६’ आयोजना गर्दै छ । माघ २२ देखि सुरु भै माघ २९ गते सम्पन्न हुने उक्त महोत्सवमा १६ प्रतियोगी नाटक मञ्चनका लागि छानिएका छन् । बालबालिकाको मनोविज्ञान र नैतिक आचरणमा नकारात्मक असर... Read more

प्रवास

लीलबहादुर छेत्रीलाई पद्मश्री सम्मान

लीलबहादुर छेत्रीलाई पद्मश्री सम्मान
काठमाडौं, १५ माघ । भारत सरकारले यस वर्षको पद्मश्री सम्मान असममा बसेर नेपाली भाषा साहित्यमा योगदान गर्ने साहित्यकार लीलबहादुर छेत्रीलाई प्रदान गर्ने भएको छ । यो पुरस्कार प्रत्येक वर्ष भारतको ७१औं गणतन्त्र दिवसको अवसरमा विभिन्न विधामा कलम चलाउने प्रतिष... Read more

सिड्नीमा सोनाम ल्होछार

सिड्नीमा सोनाम ल्होछार
काठमाडौं, १५ माघ । तामाङहरुको सांस्कृतिक एबं मौलिक पर्ब नयाँ बर्ष अर्थात सोनाम ल्होछार सिड्नीमा बिबिध कार्यक्रम सहित धुमधामका साथ मनाइएको छ । तामाङ सोसाइटी अफ एनएसडब्लु – सिड्नी परिवारले सदा झै यो बर्ष २८५६ औ सोनाम ल्होछार मुसा बर्ग अन्तर्गतको नयाँ ब... Read more

पिटर ह्यान्डकेलाई नोवेल पुरस्कार

पिटर ह्यान्डकेलाई नोवेल पुरस्कार
काठमाडौं, २५ असोज । यसवर्षको साहित्यतर्फको नोवेल पुरस्कार अस्ट्रियाका नाटककार पिटर ह्यान्डकेले पाएका छन् । अघिल्लो वर्ष रद्द भएको सहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार भने पोल्यान्डकी उपन्यासकार ओल्गा टोकारजुकलाई प्रदान गरिएको छ । टोकारजुक सन् २०१८ को ‘म्यान ब... Read more

संस्कृति / मनोरञ्जन

जीवन थापाको ‘अन्तिम पाना’ सम्पादनमा

जीवन थापाको ‘अन्तिम पाना’ सम्पादनमा
२०७६ माघ २३ गते, काठमाडौँ । नाटक तथा चलचित्र लेखक एवम् अभिनेता जीवन थापा ‘क्षितिज’ले चलचित्र निर्देशनमा हात हालेका छन् । एकल कलाकार अभिनित नेपालकै पहिलो दाबी गरिएको चलचित्र ‘अन्तिम पाना’ मार्फत् उनले चलचित्र निर्देशनमा डेब्यु गरेका हुन् । दिवाज फिल्म... Read more

चलचित्र ‘नीरफूल’को फस्ट लुक सार्वजनिक

चलचित्र ‘नीरफूल’को फस्ट लुक सार्वजनिक
काठमाडौं– फिल्म ‘नीरफूल’ले पोस्टरमार्फत आफ्नो फस्ट लुक सार्वजनिक गरेको छ । आउँदो फागुन ३० गते फिल्म मुलुकभर रिलिज हुने फिल्मको आइतबार चारवटा पोस्टर रिलिज गरिएको हो । भुकम्पका कारण विछोडिएका एक परिवारको प्रेमकथा आधारित फिल्म संचारकर्मी फूलमान वलले निर... Read more

आज सहिद दिवस

आज सहिद दिवस
  काठमाडौं, १६ माघ । आज देशैभरि सहिदहरुप्रति सम्मान व्यक्त गर्दै सहिद दिवस मनाइँदै छ । प्रत्येक वर्ष माघ १० देखि १६ गतेसम्म सहिद सप्ताहको रुपमा सहिद दिवस मनाइन्छ । सहिद सप्ताहको अन्तिम दिन भने विशेष रुपमा सहिद दिवस मनाउने गरिन्छ। सहिद शुक्रराज श... Read more

कृति सार्वजनिक

मणि लोहनीको ‘मृत्युको अघिल्तिर’ सार्वजनिक

मणि लोहनीको 'मृत्युको अघिल्तिर' सार्वजनिक
काठमाण्डौ, १६ फागुन । कवि तथा पत्रकार मणि लोहनीको नयाँ कविता संग्रह ‘मृत्युको अघिल्तिर’ आज काठमाडौंमा बिमोचन गरिएको छ । नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति के के कर्माचार्य, कवि श्यामल, सुलोचना मानन्धर, निवन्धकार श्रीअोम श्रेष्ठ रोद... Read more

श्रीप्रसाद जबेगूको ‘साप्थबा’ बजारमा

श्रीप्रसाद जबेगूको ‘साप्थबा’ बजारमा
  काठमाडौं, २०७६ माघ १५ । पूर्वमन्त्री श्रीप्रसाद जबेगूको कथा संग्रह ‘साप्थबा’ विमोचन भएको छ । शनिबार सातदोबाटो स्थित चुम्लुङ हिममा पूर्वकुलपति बैराँगी काइला, पूर्वसञ्चारमन्त्री राम कार्की र डा. देवी क्षेत्री दुलाल लगायतले कथा संग्रह विमोचन गरेक... Read more

विष्णु भण्डारीको ‘सुनको पहाड’ सार्वजनिक

विष्णु भण्डारीको ‘सुनको पहाड’ सार्वजनिक
काठमाडौं, ७ असोज । आख्यानकार विष्णु भण्डारीको दोस्रो उपन्यास ‘सुनको पहाड’ सार्वजनिक भएको छ । राजधानीको अनामनगरस्थित मण्डला थिएटरमा आयोजित समारोहमा नेता राम कार्की, लेखक डा. अर्चना थापा र बेपत्ता परिवारका प्रतिनिधि तथा अधिवक्ता एकराज भण्डारीले उपन्यास... Read more

गजल संसार

आदर्श खत्री

आदर्श खत्री
पानी बनि बगीदियौ बादलमै छाडी मलाई आँसुसँगै झरिदियौ गाजलमै छाडी मलाई संगीतको धुन थियौ, मेरो आफ्नै गीत थियौ तालसँगै हराईदियौ, मादलमै छाडी मलाई युगौँयुग्को मायाँ थियो, नमेटिने छायाँ थियो अचानक साथ छोड्यौ, पागलमै छाडी मलाई जीन्दगीको मीठो निद्रा, निदाउनुथ... Read more

इलामेली टीकाराम दुलाल

इलामेली टीकाराम दुलाल
  बन्धनमा परेर हो कि, म त हराउँदैछु आशाहरू मरेर हो कि, म त हराउदैछु   आफु आफैमा खोज्नु पर्ने भयो अचेल प्रयत्नहरू नगरेर हो कि, म त हराउँदैछु   पौडिन म जान्दिन सागर किन खोजौँ र ! नयनमा पानी भरेर हो कि, म त हराउँदैछु   कुनै दिन थिए,... Read more

प्रकाश सापकोटा

प्रकाश सापकोटा
  यस्तो लाग्दो रहेछ एक न एक चोटी त सलाई पनि बल्दैन नि हजुर नघोटी त !   कैयौँ नसोचेका यात्रा पनि भइदिन्छन् आफै पागल बनी हिँड़्छ र को अठोटी त !   रक्सी नपिउने मान्छे केको आधुनिक बाजेले पनि खाएथे चिया र पाउरोटी त !   आरोप मलाई मात्र... Read more

लघुकथा

चाकडी – रवीन्द्र तिमसेना

चाकडी – रवीन्द्र तिमसेना
त्यहाँ चाकडीबाजहरूको राज थियो । जीएम पद खाली भएको थाहा पाएर आत्माराम पनि लोकल खसीको मासु र भैँसीको घिउ लिएर बोर्डका अध्यक्षलाई भेट्न गयो । आत्माराम आउनुको कारण बुझेपछि अनुभवी अध्यक्षले ठाडै भने, ‘त्यो मासु र घिउ लिएर तिमी आफ्नो घर जाऊ र स्वास्नी छोरा... Read more

अपथ्य – रवीन्द्र समीर

अपथ्य – रवीन्द्र समीर
२०७२ राजमार्गमा एउटा मात्र होटल भएको ठाउँमा ड्राइभरले बस रोकेर भन्यो– ‘ल खाजा खान ओर्लिनुस् । बीस मिनेट मात्र ।’ बसबाट ओर्लिएर बूढाले होटलतिर हेरे । होटलमा भद्दा किसिमले सजाएर राखिएका खानेकुरालाई भोको आँखाले हेरे । बूढाको मुख भोक र परिकारहरूको बासनाल... Read more

कथा डबली

म नारी – स्मृती रानाभाट 

म नारी – स्मृती रानाभाट 
  “हजुरआमा म कसरी जन्मिएकी ?” “तँलाई जन्माएको होइन, भेट्टाएर ल्याएको हो । ” मैले सधैं प्रश्न सोध्दा हजुरआमाले दिने जवाफ यही हुन्थ्यो । किन किन त्यो कुराले मनमा असाध्यै बिझाउँथ्यो ।  म एक्लै हुँदा रुने गर्थे । चारवटी दिदीक... Read more

पाल्तु कुकुर- अर्जुन थापा

पाल्तु कुकुर- अर्जुन थापा
‘नेपालबाट एउटी राम्री केटी आएकी छ यार हाम्रै कलेजमा’ भनेर क्लासरूमतिर लाग्यो गोपाल । एक त विदेश त्यसमा पनि म पढ्ने कलेजमा नेपालीहरू कम थिए । सायद त्यसैले पनि होला नेपाली केटी स्टुडेन्टको रूपमा देखा पर्नु ठुलो कुरा हुन गयो हाम्रो लागि । हामीहरू विभिन्... Read more

अब गाउँ ब्युँझियो – रोहित दहाल

अब गाउँ ब्युँझियो – रोहित दहाल
एकदिनको कुरा हो, भूमिपति बूढा मुर्मुरिँदै पुरेत कहाँ आए । पुरेत बाजे साँझ बत्ती बाल्ने तयारी गर्दै थिए । “पुरेत बाजे !”आवाज सुनेर पुरेत बाजे हतार हतार बाहिर निस्किए । “खै ! तिम्री छोरी ?” भूमिपतिले ठाडो गरी सोधे । “भैंसीलाई दाना खुवाउँदै छे क्यार ! क... Read more

कृति समीक्षा

उपन्यासमा सगरमाथा आरोहणको कथा- डा. चन्द्रमान श्रेष्ठ

उपन्यासमा सगरमाथा आरोहणको कथा- डा. चन्द्रमान श्रेष्ठ
सरल सहयात्री जनयुद्धमा सैन्य कमान्डरको भूमिका निर्वाह गरेका योद्धा हुन् । शान्ति प्रक्रियापछि उनले फरक कीर्तिमान कायम गर्न साथीहरुसँग सगरमाथाको सफल आरोहण गरे । सगरमाथा आरोहणको त्यही अनुभवलाई उनले आख्यानीकरण गरी औपन्यासिक संरचनामा प्रस्तुत गरेका छन् ।... Read more

स्वान्तः सुखाय ‘ज्ञ’- हरि अधिकारी

स्वान्तः सुखाय ‘ज्ञ’- हरि अधिकारी
कवि तथा कथाकार कुमार नगरकोटीको पछिल्लो पुस्तक ‘ज्ञ’लाई साहित्य लेखनमा प्रचलित स्वान्त सुखाय शैलीको श्रेष्ठतम् उदाहरण मान्न सकिन्छ। ‘ज्ञ’ पढ्दै जाँदा पाठकलाई यसका लेखक नगरकोटीले यो कृतिको रचना गर्दा अरू कसैको रुचि अरुचिभन्दा पनि आफ्नै मनको आनन्दलाई सर... Read more

पद्य

रुन्चे रुमाल – जे एन दाहाल

रुन्चे रुमाल - जे एन दाहाल
एउटा बन्द कोठामा उस्तै आँखा, नाक र कान भएको सेतो रुन्चे रुमाल झुण्डिरहेछ भित्तामा विचलित भएर एक्लै खै, कुन इतिहासको खण्डदेखि !   आज म त्यसैको अनुहार पढिरहेछु एउटा नमीठो व्यङ्ग्यजस्तै लेखिएको छ अनुहारमा “रुन्चे रुमाल” यी शब्दहरुले दैन... Read more

आत्मा – गोवर्धन पूजा

आत्मा - गोवर्धन पूजा
कहिले काहिँ आफैसँग झगडा गर्नुको मज्जा बेग्लै हुँदोरहेछ एकदिन झगडा गरे मैले पनि कमाउन न सकेको धन सम्पत्तिको लोभ गरेर बनाउन सकेको मित्रहरूको साथ खोजेर छोरा छोरीको असन्तुष्टि माथि व्यंग्य गरेर बाझेँ , मज्जाले बाझेँ । जवानीलाई  ऐना हेरेर गालि गरेँ भाग्यल... Read more

गद्य

स्मृतिका डोबहरूस्मृतिका डोबहरू- जुनु क्षेत्री

स्मृतिका डोबहरूस्मृतिका डोबहरू- जुनु क्षेत्री
‘ए, छिटो गर् ! हजुरबा हिँडिसक्नुभयो ।’ हजुरआमा मलाई हपार्दै आफ्नो झोला बोक्नुहुन्छ । म पनि आफ्नो झोला बोक्छु र छिटोछिटो निस्कन्छु । अगाडि अगाडि हजुरबा, हजुरबाको पछाडि पछाडि हजुरआमा र हजुरआमाको पछाडि पछाडि म कलैयाको पन्नाबागबाट भरतचोक पुग्छौँँ । पुरान... Read more

मौन युद्ध – कृष्ण बजगाईं

मौन युद्ध  - कृष्ण बजगाईं
‘हार्लेडेभिडसन्’ रातो मोटरसाईकल घर अगाडि हिउँको आँगनमा छ । हिउँ परेर सेताम्मे भएको सडक चिसोमा लमतन्न सुतेको छ । घरको छानाले हिउँको टोपी लगाएको छ । बाहिर बगैचामा चिसोले कठ्याङग्रीएका फूलका बोटहरु जाडोले काँप्दैछन् । ती बोटहरुमा प्रशस्त हिउँ फुलेका छन्... Read more

अनुवाद / साहित्य

क्रिसमसको उपहार- ओ. हेनरी

क्रिसमसको उपहार- ओ. हेनरी
  एक डलर र सतासी सेन्ट । त्यत्ति थियो । डेलाले यो धन एक-एक सेन्ट गर्दै बचाएकी थिई । चामल-दाल किन्दा, तरकारी किन्दा, मासु किन्दा पसलेहरुसँग मोलतोल गरेर यो पैसा बचाएकी थिई । उसले यो पैसा तीन पल्ट गनी । एक डलर र सतासी सेन्ट । भोलिपल्ट क्रिसमस थियो... Read more

हात हेर्ने कविता – नवारुण भट्टाचार्य

हात हेर्ने कविता - नवारुण भट्टाचार्य
म केवल कविता लेख्ने गर्छु यो कुराको कुनै अर्थ छैन कतिलाई सायद हाँसो उठ्ला तर म हात हेर्न पनि जान्दछु ! मैले हावाको हात हेरेको छु हावाले एक दिन आँधी बनेर सबैभन्दा अग्ला–अग्ला अट्टालिकाहरुलाई ढालिदिनेछ ! मैले मगन्ते बच्चाहरूको हात हेरेको छु आउँदा दिनहर... Read more

संस्मरण / नियात्रा

हेटौडामै छुटेको गलबन्दी र मुहुनीको कथा—विष्णु भण्डारी

हेटौडामै छुटेको गलबन्दी र मुहुनीको कथा—विष्णु भण्डारी
झम्लङ्ग साँझ पर्दा हामीले सहिद स्मृति पार्क घुमी सिध्यायौँ र खुवा खायौँ । मकवानपुर गढीबाट फर्किदा चुच्चेबजारबाट ल्याएका थियौँ खुवा । तर समयको हतारोले गर्दा खान भ्याएका थिएनौँ । चारैतिर अन्धकार फैलिए पनि सहिद स्मृति पार्क भने विजुलीको उज्यालोमा जगमगाए... Read more

सपनाको भूमिमा प्रथम पाइला – रामप्रसाद पन्त

सपनाको भूमिमा प्रथम पाइला – रामप्रसाद पन्त
इन्टरनेशनल एयरपोर्ट अफ डल्लासबाट बहिर्गमन हुँदा प्लेकार्ड लिएर उभिएको मानिसमाथि दृष्टि लगाउन मलाई नेपालस्थित अमेरिकी राजदूतावासका कोर्डिनेटर मोहन चापागाईंले ध्यानाकर्षण गरेका थिए । भनेका थिए— ‘नेसा पार्टिसिपेन्स लेखिएको पनि हुन सक्छ र ‘रामप्रसाद पन्त... Read more

डबली बहस

काव्यिक संबाद / व्यक्तिचित्र

पद्य

अस्तित्व सोच- गोविन्द वर्तमान

अस्तित्व सोच- गोविन्द वर्तमान
मेरा क्रोधहरू सकिएपछि अन्यायमाथिका मेरा प्रतिक्रियाहरू सकिनेछन् अपराधहरूमाथि मेरो आक्रोश पुग्ने छैन त्यसबेला म स्वयं सकिनेछु म सकिएपछि घामका किरणहरूले बनाउने अर्बौँ छायाँहरूमध्ये घट्नेछ एउटा छायाँ उज्यालो संसारको एउटा चेत सकिनेछ म असाध्य माया गर्छु म... Read more

आमाको सपना – गोपालप्रसाद रिमाल

आमाको सपना - गोपालप्रसाद रिमाल
आमा, त्यो आउँछ र? “हो, बा, त्यो आउँछ । त्यो बिहानको सूर्य झैँ उज्यालो छर्दै आउँछ । त्यसको कम्मरमा झुण्डिएको, शीतजस्तै टल्कने तिमी एक हतियार देख्नेछौ; त्यसैले ऊ अधर्मसित लड्नेछ ! त्यो आउँदा तिमी पहिले त सपना हो कि भनेर छामछुम गर्नेछौ, तर त्यो हिउँ र आ... Read more

गद्य

बैरीको पोथ्रो – जगदीश घिमिरे

बैरीको पोथ्रो - जगदीश घिमिरे
बैरीको पोथ्राले पिटाइ खान्छ । अचम्म होइन । संसारका आधाले भोक खानु, भाटभटेनीहरू अर्थात् न माथिका न तलका – ले गुन्द्रुक भात खानु र देशसेवाका ठेकेदारहरूले ककटेल खानुजत्तिकै स्वाभाविक भैसकेको छ बैरीको पोथ्राले पिटाइ खानु – उसकी आमा बैदार्नीको हातबाट । गा... Read more

गठेमङ्गल आँखा र सालिक भञ्जन – कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान

गठेमङ्गल आँखा र सालिक भञ्जन - कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान
    गठेमङ्गलका दिन चौबाटोमा ठड्याउने नर्कटको प्रतिमूर्ति । गजब होइन ? क्या साङ्केतिक छ ! म त्यसमा घन्टासुर राक्ष्ासको प्रतीकात्मक विम्ब देख्छु । लोककथाका रूपमा प्रचलित किंवदन्तीहरू यथार्थमा प्रतीकात्मक कल्पनाबाहेक हो नै के र ? प्रभावित जनमा... Read more

Copyright © 2016, नेपाली साहित्य घर. All rights reserved.