अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास) को आयोजनामा छैटौं अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य सम्मेलन ३-५ अगष्ट २०१९ लण्डनमा भव्यताका साथ सम्पन्न भएको छ । कार्यक्रमको संयोजन तथा व्यवस्थापन अनेसास बेलायत च्याप्टरले गरेको थियो । सम्मेलनमा संसारका विभिन्न देशहरुबाट ७० जना भन्दा बढी नेपाली भाषी साहित्यकारहरु अनेसास च्याप्टरहरुको प्रतिनिधित्व गर्दै बेलायत पुगेका थिए ।
लण्डनको दक्षिण पूर्वी शहर वेलिंगमा भएको सम्मेलनको पूर्व सन्ध्यामा लन्डन आइपुगेका साहित्यकारहरुको स्वागतार्थ बेलायत च्याप्टरले रात्रिभोजको आयोजना गरेको थियो । वेलिंगको फाल्कनहुड कम्युनिटी सेन्टरमा अगष्ट ३ मा कार्यक्रमको उद्धाटन प्रमुख अतिथि बेलायतका लागि नेपाली राजदुत डा. दुर्गाबहादुर सुवेदी, नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकुलपति डा. जगमान गुरुङ र अनेसासका केन्द्रीय अध्यक्ष राधेश्याम लेकालीले सयुक्त दीप प्रज्वलन गरेर गर्नु भएको थियो ।
कार्यक्रममा राजदुत दुर्गाबहादुर सुवेदी, नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकुलपति डा. जगमान गुरुङको विशिष्ट अतिथिका रुपमा उपस्थिति रहेको थियो भने अनेसासका केन्द्रीय अध्यक्ष राधेश्याम लेकालीको अध्यक्षतामा कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियो ।
कार्यक्रममा बोल्दै प्रमुख अतिथि डा. दुर्गाबहादुर सुवेदीले सभ्यताको माटो बेलायतमा यति धेरै साहित्यकारहरुको जमघट हुनु नेपाली भाषा र साहित्यको क्षेत्रमा ठूलो फड्को भएको जानकारी गराए ।
विशिष्ट अतिथि डा. जगमान गुरुङले भाषा बाँचे संस्कृति र संभ्यता बाँच्ने भएकोले साहित्यको सिमाना र क्षेत्र नहुने बताउदै नेपाली सभ्यता फस्टाएकोमा प्रवासमा नेपाली साहित्यको काम गर्ने अनेसास प्रशसा पात्र रहेको बताएका थिए ।
सो कार्यक्रममा विशेष कारणले उपस्थित हुन नसक्नु भएका अनेसास विशिष्ट सम्मान २०१९ बाट सम्मानित वरिष्ठ साहित्यकार एवं सिक्किमका निवर्तमान मुख्यमन्त्री पवन चामलिङको शुभकामना पत्र अनेसास केन्द्रीय कार्यसमितिका उपाध्यक्ष सुनिल संगमले र BOT अध्यक्ष गीता खत्रीको शुभकामना पत्र BOT उपाध्यक्ष पदम विश्वकर्माले वाचन गर्नु भएको थियो ।
उदघाटन समारोहमा अनेसास बेलायतका अध्यक्ष तथा कार्यक्रमका संयोजक सुमलकुमार गुरुङले स्वागत मन्तव्यसहित कार्यक्रमको बारेमा जानकारी राखेका थिए ।अनेसास बिओटी उपाध्यक्ष पदम विश्वकर्मा, गोरखापत्र संस्थानका प्रधान सम्पादक श्रीओम श्रेष्ठ रोदन, नेपाली मानक भाषा अन्तर्राष्ट्रिय संजालका अध्यक्ष प्राडा खगेन्द्र लुइँटेललगायतले शुभकामना मन्तव्य राखेका थिए । कार्यक्रममा अनेसासको परिचय वरिष्ठ उपाध्यक्ष प्रकाश पौडेल माइलाले गर्नु भएको थियो ।
सो सम्मेलनमा केन्द्रीय कार्यसमितिका पदाधिकारीहरु, बिओटी प्रतिनिधि, संसारभरका च्याप्टर प्रतिनिधिहरुलगायत अनेसास केन्द्रका पूर्व अध्यक्ष प्रा. मोहन सिटौला, बिओटीका सल्लाहकार प्रा. डा दुर्गा दाहाल, साहित्यकारहरु विश्वविमोहन श्रेष्ठ, गोवर्दन पूजा, कृष्ण बजगाई, डा. रुपक श्रेष्ठ, डा. कविता लामा, देश सुब्बा, प्रतीक ढकाल, सुनिल संगम, लालगोपाल सुवेदी, कृसु क्षेत्री, डा. शान्तिमाया गिरी, लतिका जोशी, मुक्ती बराल, डा. रेनुका थापा सोलु, डा. पुष्पा शर्मा, सुमन बर्षा घिमिरे, रुद्र पौडेल, सन्ध्या पहाडी, बाबा बस्नेत, सानु घिमिरे, राजेन्द्र के. सी., सारा गुरुङ, मन्जु भण्डारी, लाहान चेमजोङ, कमला रिसाल, सरिता अर्याल, गीता मैनाली, दुर्गाबाबा शाह, ललिता जोशी, रुद्र पौडेल, मीना सुब्बा, डी. बी. चन्द्र सुब्बा, प्रधुम्न श्रेष्ठ, रत्न लक्षम, कृष्णराज घतानी, भूमिका पौडेललगायत नेपाली समकालीन साहित्यमा कलम चलाउने सयौ व्यक्तित्वहरुको अभूतपूर्व जमघट रहेको थियो ।
सम्मेलनमा केन्द्रीय कार्यसमितिबाट घोषणा भएको अनेसास वासुदेव मालती अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान तथा पुरस्कार वरिष्ठ साहित्यकार लीलबहादुर क्षेत्रीका प्रतिनिधिलाई पुरस्कार स्थापनकर्ता डा. प्रा. दुर्गा दाहालमार्फत हस्तान्तरण गरिएको थियो ।
त्यसैगरी अनेसास केन्द्रले साहित्यमा पवन चाम्लिङ्ग, कलामा मदनदास श्रेष्ठ, संस्कृतिमा डा. जगमान गुरुङलाइ अनेसास विशिष्ट सम्मान प्रदान गरेको थियो । यसैगरी अनेसास विशिष्ट सम्मानबाट माइकल हाट, लोकनाथ तिवारी बालसाहित्य पुरस्कारबाट मुक्ति बराल, अनेसास नवरत्न सम्मानबाट मीना खडका के. सी.लगायतकाहरु सम्मानित हुनु भयो ।
यसैगरी साहित्यकार डा. रुपक श्रेष्ठलगायत चौथो र पाँचौ सम्मेलनका संयोजकहरु प्रकाश पौडेल माइला र गणेश घिमिरेलाई सम्मान गरिएको थियो । यसै अवसरमा सुप्रमा पुरस्कार गजलकार निप्रेस उप्रेतीलाई प्रदान गरिएको थियो ।
सम्मेलनमा पहिलो दिन केहि प्रतिनिधि कविता वाचन तथा कृतिहरुको विमोचन गरिएको थियो । अनुवादक महेश पौडेलले अनुवाद गरेको तथा अनेसासले सयोजन गरेको बुकहिलले प्रकासन गरेको नेपाली कथाहरुको अनुवाद संग्रह “सिल्भर क्यास्केड”, अन्तर्दृष्टि, प्रतिविम्ब (बेलायत), पर्थ स्मारिका, लाभेंदरका परागहरु (पोर्चुगल), यात्रा स्पर्शका अनुभूतिहरु (सुमलकुमार गुरुङ), रोटीको दन्त्य कथा (लालगोपाल सुवेदी), जीवन बासुरी (मोहन सिटौला), खाप्परेका कथाहरु (रामप्रसाद घिमिरे), मनका तरङ्गहरु -संयुक्त गीति संग्रह, साँझकी शशी ( शशि थापा शुब्बा) लगायत दर्जन बढी कृतिहरु प्रमुख अतिथि तथा अन्य अतिथिहरुबाट विमोचित भए । बेलुका साहित्यकारहरुको सम्मानमा नेपाली राजदुतावासले रात्रिभोज तथा साहित्यिक गोष्ठी र सम्मान कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो ।
सम्मेलनको दोश्रो दिनमा डा. कविता लामाले “वर्तमान नेपाली साहित्यको अवस्था” बिषयमा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नु भएको थियो । जसमा डा. शान्तिमाया गिरीले टिप्पणी गर्नु भएको थियो ।
यसैगरी दोश्रो सत्रमा बेलायतमा बसेर नेपाली भाषा तथा साहित्यको गहन अध्ययन गरेका प्रा. माइकल हार्टको “नेपाली लिटरेचर पोस्ट अर्थवेक इन नेपाल” बिषयक कार्यपत्र माथि सुमन घिमिरे बर्षाले टिप्पणी गर्नु भएको थियो ।
यसैगरी अनेसासका उपाध्यक्ष भिमसेन सापकोटाले सकारात्मक सोचबारे प्रवचन दिनु भएको थियो ।
कार्यक्रमको अन्तिम सत्रमा डा. रुपक श्रेष्ठले संचालन गर्नु भएको”डायस्पोरा र नेपाली साहित्य” बिषयमा प्यानल डिस्कसनमा अनेसास अध्यक्ष राधेश्याम लेकाली, प्रा. डा. खगेन्द्र लुइटेल, पदम विश्वकर्मा, विश्वविमोहन श्रेष्ठ, श्रीॐ श्रेष्ठ रोदन, प्रकाश पौडेल माइला, भिमसेन सापकोटा, सुनिल संगम, रुद्र पौडेल, प्रतिक ढकाल, लतिका जोशी, प्रधुम्न श्रेष्ठ, गोवर्धन पूजा, राजकुमार पुडासैनी, वाइ बी लेन गुरुङ, सानु घिमिरे, डा. रेणु थापा, दुर्गा शाह बाबा, विजय घितान, सरिता अर्याललगायतले भाग लिनु भएको थियो ।
कार्यक्रम संयोजक सुमलकुमार गुरुङले सबैको साथ र सहयोगले सम्मेलन सम्पन्न भएको र यस साहित्यिक कुम्भ मेलामा संलग्न सबै साहित्यिक मनहरुप्रति आभारी रहॆको बताउदै धन्यवाद ज्ञापन गरेका थिए भने अनेसासका बरिष्ट उपाध्यक्ष प्रकाश पौडेलले आफू अध्यक्ष रहॆको घोषणा पत्र समूहको तर्फबाट पाँच बुंदे लन्डन घोषणा पत्र प्रस्तुत गरेका थिए ।
कार्यक्रमको अन्त्यमा अनेसासका अध्यक्ष राधेश्याम लेकालीले अनेसास नेपाली डायास्पोरिक साहित्यको उत्थानमा सधै क्रियाशील रहने र आगामी कार्यक्रमबारे जानकारी गराउनु भएको थियो ।
सम्मेलनको तेश्रो तथा अन्तिम दिन महान साहित्यकार विलियम शेक्सपियरको जन्मघर स्टार्ट फोर्ड अपअन एभनको साहित्यिक यात्रामा पाहुनासहित ठूलो मात्रामा साहित्यकारहरुको सहभागिता थियो ।
शेक्सपियरको जन्मघरमा कविता गोष्ठी गरिएको थियो भने यात्रामा लगभग पाँच घण्टासम्म रचना वाचनको कार्यक्रम भएको थियो ।
कार्यक्रमलाई अनेसासका केन्द्रीय महासचिव गणेश घिमिरे, केन्द्रीय सदस्य लारा राई, केन्द्रीय सदस्य सानु घिमिरे तथा आजीवन सदस्य शशी थापा सुब्बाले संचालन गरेका थिए ।
कार्यक्रममा हरिमाया अधिकारी, कमला रिसाल, दिपक थापा र नीरु न्यौपानेले गीत गाउनु भएको थियो भने सुष्मा ढुंगानाले नृत्य गर्नु भएको थियो ।
कार्यक्रममा डा. देवीप्रसाद सुवेदी, नगेन्द्र न्यौपाने, भरत, विमल गिरी, दिपेन्द्र के. सी. दुर्गा रिजाल, राजेश के. सी., कल्पना खरेल, नीरु न्यौपाने, भारध्वाज, मदन पौडेल, लय प्रसाई, मन्जु भण्डारी, राधा, विजय गुरुङ, संगीता श्रेष्ठ, हरिमाया अधिकारी, मुकेश राई, सुस्मिता राई, गजेन कटुवाल आदिको उपस्थिति रहेको थियो ।
गणेश घिमिरे
महासचिव, अनेसास