नेपाली साहित्य (Nepali Literature): नेपाली कथा, नेपाली उपन्यास, नेपाली कविता

समाचार

कला / सहित्य

धनगढीमा सुनिए हेमन्त विवश

धनगढीमा सुनिए हेमन्त विवश
  धनगढी ३ मङ्सिर । कवि हेमन्त विवशकाे एकल वाचन शनिवार धनगढीमा सम्पन्न भयाे ।  कार्यक्रममा कवि हेमन्त विवशले सीमान्तकृत र आवाजविहीनहरूका आवाजलाई मुखरित गर्दै लेखिएका कविता वाचन गरेका हुन् ।   बाधमार ढोलक, भुकम्प, हली, कतारको रैवार, प्यारो छ... Read more

पहलमान सिंह स्वाँर दीर्घ साहित्य साधक पुरस्कार मनु ब्राजाकीलाई

पहलमान सिंह स्वाँर दीर्घ साहित्य साधक पुरस्कार मनु ब्राजाकीलाई
काठमाडौँ, २५ कार्तिक यस वर्षकाे  पहलमान सिंह स्वाँर दीर्घ साहित्य साधक पुरस्कार साहित्यकार मनु ब्राजाकीले पाउने भएका छन् । त्यस्तै ‘पहलमान सिंह स्वाँर प्रतिभा पुरस्कार’ साहित्यकार तीर्थ श्रेष्ठ, तारामान अम्बिकादेवी स्वाँर शिक्षा पुरस्कार प्रा. डा. प्... Read more

‘त्यसपछि फुलेन गोदावरी’ माथि विमर्श

‘त्यसपछि फुलेन गोदावरी’ माथि विमर्श
काठमाडौं १९ कार्तिक । महेश पौड्यालको पछिल्लो कथासंग्रह ‘त्यसपछि फुलेन गोदावरी’ माथि कार्तिक १८ गते चितवनमा विमर्श भएको छ । विमर्श कविडाँडा साहित्य समाजको आयोजना तथा चितवन साहित्य परिषद्को आतिथ्यतामा सम्पन्न भएको हो । चितवन साहित्य परिषद्को भवनमा आयोज... Read more

प्रवास

नेपाली प्रतिभा प्रतिष्ठान बेलायतद्वारा सम्मान र पुरस्कार घोषणा

नेपाली प्रतिभा प्रतिष्ठान बेलायतद्वारा सम्मान र पुरस्कार घोषणा
  काठमाडौ, २२ कार्तिक नेपाली प्रतिभा प्रतिष्ठान बेलायतले यस वर्षको सम्मान तथा पुरस्कार घोषणा गरेको छ। बेलायतको हाईवेकममा प्रतिष्ठानकी नवनिर्वाचित अध्यक्ष दीपा लिम्बू राईको अध्यक्षतामा बसेको प्रतिष्ठानको बैठकले स्रष्टा वेणु आचार्यलाई ‘प्रतिभा सम्... Read more

कतारमा राष्ट्रिय कलाकारहरु सम्मानित

कतारमा राष्ट्रिय कलाकारहरु सम्मानित
काठमाडौं ,  कार्तिक १४ । “प्रवासमा नेपाली कलाकार एक हौ नेपाली कला, संस्कृति र प्रतिभाको सम्मान तथा प्रवर्द्धन गरौ” भन्ने मुल नाराका साथ कतारमा सन २०१५ मा स्थापित बसन्त फिल्मस् प्रालि र पाल्पाली सेवा समाजद्वारा राष्ट्रिय कलाकारहरु सम्मानित भएका छन । न... Read more

नोबेल पुरस्कार काजुओ इसिगुरोलाई

नोबेल पुरस्कार काजुओ इसिगुरोलाई
काठमाडाैं यस वर्षको साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार उपन्यासकार काजुओ इसुगुरोलाई प्रदान गरिएको छ। ‘भावनात्मक रुपमा शक्तिशाली उपन्यासमार्फत् संसारसँगको हाम्रो सम्बन्धको भ्रामक बोधभन्दा तलको रसातललाई उद्घाटन गरेकोमा’ उक्त पुरस्कार प्रदान गरिएको हो। सन् १९५... Read more

संस्कृति / मनोरञ्जन

फिल्म साउथ एशिया : युद्धमा आधारित बृत्तचित्र उत्कृष्ट

फिल्म साउथ एशिया : युद्धमा आधारित बृत्तचित्र उत्कृष्ट
काठमाडौं २० कार्तिक । बिहीबारदेखि पाटनको यलामाया केन्द्रमा सुरु भएको फिल्म साउथ एसियाको एघारौं संस्करण आइतबार सकिएको छ । चार दिनसम्म चलेको फिल्म साउथ एसियाको उक्त संस्करणमा तीन सयबाट छानिएर आएका ६३ डकुमेन्ट्री प्रदर्शन गरिएका थीए ।   महोत्सवमा प... Read more

‘सर्ट फिल्म’ प्रतिस्पर्धामा ‘बुट्टे जामा’ उत्कृष्ठ घोषित

‘सर्ट फिल्म’ प्रतिस्पर्धामा ‘बुट्टे जामा’ उत्कृष्ठ घोषित
  २०७४ कार्तिक १९ काठमाडौं । राजधानीमा शुक्रबार पहिलो सर्ट फिल्म प्रतिष्पर्धा सम्पन्न भएको छ । नयाँ चलचित्रकर्मीलाई स्थान दिने उद्देश्यले यो प्रतियोगीता आयोजना गरिएको थियो । हाइलाइट्स नेपाल र अस्कर इन्टरनेशनल कलेजको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न यस प... Read more

नेपाली फिल्म ‘पञ्चायत’ उत्कृष्ट

नेपाली फिल्म ‘पञ्चायत’ उत्कृष्ट
                    काठमाडौं कार्तिक १५ अमेरिकाको सनफ्रान्सिस्कोमा सोमबार आयोजित ‘सनफ्रान्सिस्को फिल्म महोत्सव’मा नेपाली चलचित्र ‘पञ्चायत’ले विदेशी भाषाको उत्कृष्ट चलचित्रको विधामा अवार्ड... Read more

कृति सार्वजनिक

ध्रुवसत्यको ‘कैरन’ सार्वजनिक

ध्रुवसत्यको ‘कैरन’ सार्वजनिक
काठमाडौं २६ कार्तिक । कथाकार ध्रुवसत्य परियारको कथा सङ्ग्रह ‘कैरन’ सार्वजनिक भएको छ । मण्डला थिएटरमा शनिबार सम्पन्न विमोचन कार्यक्रममा साहित्यकार आहुति, पत्रकार गुणराज लुइँटेल र लेखक अर्चना थापाले संयुक्त रूपमा कृति सार्वजनिक गरेका हुन् । विमोचन कार्... Read more

विप्लवको उपन्यास ‘अविजित’ सार्वजनिक

विप्लवको उपन्यास ‘अविजित’ सार्वजनिक
काठमाडौं, १२ कार्तिक कवि विप्लव प्रतीक अब उपन्यासकार बनेका छन्। आफू जन्मे  हुर्केको काठमाडौंलाई एउटा पात्रका माध्यमबाट उनले कथानकमा उभ्याएका छन्। पाठकहरुलाई पुरानो कालखण्डमा लगेर यस सहरको यात्रा गराउने उनको पहिलो उपन्यास ‘अविजित’को शनिबार राजधानीमा व... Read more

‘युद्ध शिविरमा हिँडेको मान्छे’ सार्वजनिक

‘युद्ध शिविरमा हिँडेको मान्छे’ सार्वजनिक
काठमाडौं ४ असोज । युवा कवि प्रथाको दोस्रो कविता संग्रह ‘युद्ध शिविरमा हिँडेको मान्छे’ सार्वजनिक भएको छ। राजधानीमा मंगलबार आयोजित लोकार्पण समारोहमा प्राज्ञ डा. अमर गिरी, कवि विप्लव ढाकाल, कवि निभा शाह र गंगाप्रसाद अधिकारीले संयुक्त रुपमा संग्रह सार्वज... Read more

आजको कविता

गजल संसार

निशान निष्कर्ष

निशान निष्कर्ष
  मलाई आगोको भर्भर प्रिय लाग्छ अचेल र समयको असर प्रिय लाग्छ अचेल ।   सहर पसेपछि म मूर्दा भएको छु आमा बाले बनाएको गाँउको घर प्रिय लाग्छ अचेल ।   आफन्तको मायामा स्वार्थ फुल्न थालेपछि परायाकै नजर प्रिय लाग्छ अचेल ।   नेपाली नारीको दु... Read more

डवल महतारा ‘रोशन’

डवल महतारा ‘रोशन’
दिउँसै आज राज पार्न खोजिरहेछन् किन कसैले ? अँध्यारोमा के–के गर्ने सोचिरहेछन् किन कसैले ?? बिश्वासको खडेरीमा कहाँ हरायो महा–मानवता आपसमै किन आगो झोसिरहेछन् किन कसैले ?? इज्जत र इमान छैन, छैन रे मातृभूमिको माया गाई मारी गधालाई पोसिरहेछन् किन कसैले ?? न... Read more

किन मरें हुँला – बलराम तिमिल्सिना

किन मरें हुँला - बलराम तिमिल्सिना
हाँसी हाँसी विदा माग्ने काम किन गरें हुँला घरी घरी लाग्छ अहो म त किन मरें हुँला जव जित्छन् जनताबाट हिजै धूलो चाटेकाले विहानीको तारा बनी अहो किन झरें हुँला शान्ति दूत वन्छन् जव हिट्लरका पनाती नै वन्दुकको नाल सामु सोच्छु किन परें हुँला कसाहीकै हाल हुकु... Read more

लघुकथा

अपथ्य – रवीन्द्र समीर

अपथ्य – रवीन्द्र समीर
२०७२ राजमार्गमा एउटा मात्र होटल भएको ठाउँमा ड्राइभरले बस रोकेर भन्यो– ‘ल खाजा खान ओर्लिनुस् । बीस मिनेट मात्र ।’ बसबाट ओर्लिएर बूढाले होटलतिर हेरे । होटलमा भद्दा किसिमले सजाएर राखिएका खानेकुरालाई भोको आँखाले हेरे । बूढाको मुख भोक र परिकारहरूको बासनाल... Read more

काला सर्पको खोजी – हरिप्रसाद भण्डारी

काला सर्पको खोजी - हरिप्रसाद भण्डारी
सानी छँदा एकान्त पारेर एउटा सर्पले उनलाई झम्टियो । डसाइबाट जोगिन उनले सक्दो प्रयास गरिन् । लुगा च्यातिए, शरीर चिथोरियो तैपनि उसले छोडेन । आफ्नो सबै बिष उनीमाथि खन्याएपछि सर्प त्यहाँबाट भाग्यो । उनी रक्ताम्य अबस्थामा रुँदै घरमा पुगिन् । उनको दर्दनाक अ... Read more

कथा डबली

अब गाउँ ब्युँझियो – रोहित दहाल

अब गाउँ ब्युँझियो – रोहित दहाल
एकदिनको कुरा हो, भूमिपति बूढा मुर्मुरिँदै पुरेत कहाँ आए । पुरेत बाजे साँझ बत्ती बाल्ने तयारी गर्दै थिए । “पुरेत बाजे !”आवाज सुनेर पुरेत बाजे हतार हतार बाहिर निस्किए । “खै ! तिम्री छोरी ?” भूमिपतिले ठाडो गरी सोधे । “भैंसीलाई दाना खुवाउँदै छे क्यार ! क... Read more

चर्किएको घर—विष्णु भण्डारी

चर्किएको घर—विष्णु भण्डारी
ऊ जाग्दा घाम निकै माथि आइसकेको थियो । उसले वार्दलीबाट सुदूर पूर्वको आकाश हे¥यो । वैशाख महिनाको आकाश धुम्म थियो । सबैतिर सन्नाटा फैलिएको थियो । ‘वसन्तको बिहान पनि कस्तो उदेक लाग्दो !’ उसले मनमनै सोच्दै चुरोट सल्कायो । चुरोटको धुवाँ गोलो आकारमा लहरिदै... Read more

बन्दी बुबालाई पत्र —अनिल श्रेष्ठ

बन्दी बुबालाई पत्र  —अनिल श्रेष्ठ
बिहानैदेखि आकास धमिलो छ । वाथको एउटा रोगीको राम्ररी खुल्न नसकिरहेको ओँठको हाँसोजस्तो यो बिहान । रातभरिको अनिँदोले मुर्झाइरहेको अनुहारमा खेलिरहेको कालोपोतोजस्तो घुर्मैलो छायाँ । जेलका सेन्ट्री बसेका पर्खालहरुलाई छोएर भागिरहेको कुहिरो । क्षणभरमै दर्रर्... Read more

कृति समीक्षा

भुइँमान्छेका उच्छवास – उपेन्द्र पौडेल 

भुइँमान्छेका उच्छवास  -  उपेन्द्र पौडेल 
    हिजोआज समाज ब्रेकिङ न्युजमा विश्वास गर्छ । सनसनीपूर्ण खबर र तातेको राजनीतिक बहस छेड्नु, सामाजिक सञ्जालमा भाइरल हुने स्ट्याटस पोस्ट गरेर आफ्ना फ्यान फलोइङ गन्नु वा हनिप्रीत र रामरहिमको सम्बन्धको आयाम केलाउनुमा जति मजा छ, अरूमा कमै मज्जा भेट्ट... Read more

सामाजिक संवेदनाको आख्यान ‘त्यसपछि फुलेन गोदावरी’ –  विकास थापा 

सामाजिक संवेदनाको आख्यान ‘त्यसपछि फुलेन गोदावरी’ -  विकास थापा 
      सबैलाई जीवनका आ-आफ्ना भोगाइले रुवाउँछन्, हप्काउँछन् र हँसाउँछन् । मानिस निर्जन बगरहरूको पर्यटक बनेरमात्र सधैं हिँडिरहन मात्र सक्छ कि सक्दैन ? हिउँदमा नदीले किनार किन छोड्छ ? महेश पौड्यालका कथाकी पात्र सन्ध्या रानीलाई मात्र होइन मलाई,... Read more

पद्य

आत्मा – गोवर्धन पूजा

आत्मा - गोवर्धन पूजा
कहिले काहिँ आफैसँग झगडा गर्नुको मज्जा बेग्लै हुँदोरहेछ एकदिन झगडा गरे मैले पनि कमाउन न सकेको धन सम्पत्तिको लोभ गरेर बनाउन सकेको मित्रहरूको साथ खोजेर छोरा छोरीको असन्तुष्टि माथि व्यंग्य गरेर बाझेँ , मज्जाले बाझेँ । जवानीलाई  ऐना हेरेर गालि गरेँ भाग्यल... Read more

आँखा र सपना – राकेश कार्की

आँखा र सपना - राकेश कार्की
  फेरि मैले आज सपना देखेँ आँखाहरु न हुन् सजाएर राखेछन् ।   समुन्द्रमा ठूलो पानीजहाज ओर्लिएपछि छोडिजान्छ पर पर आँखाबाट ओझेल नहुन्जेलसम्म ।   कहिलेकाहीँ आइदिन्छन् त्यो पनि सपनीमा आँखाहरु त हुन् क्यामेराको पिक्सेल र मेमोरि जस्तो सधैँ भरिलाई क्... Read more

गद्य

स्मृतिका डोबहरूस्मृतिका डोबहरू- जुनु क्षेत्री

स्मृतिका डोबहरूस्मृतिका डोबहरू- जुनु क्षेत्री
‘ए, छिटो गर् ! हजुरबा हिँडिसक्नुभयो ।’ हजुरआमा मलाई हपार्दै आफ्नो झोला बोक्नुहुन्छ । म पनि आफ्नो झोला बोक्छु र छिटोछिटो निस्कन्छु । अगाडि अगाडि हजुरबा, हजुरबाको पछाडि पछाडि हजुरआमा र हजुरआमाको पछाडि पछाडि म कलैयाको पन्नाबागबाट भरतचोक पुग्छौँँ । पुरान... Read more

मौन युद्ध – कृष्ण बजगाईं

मौन युद्ध  - कृष्ण बजगाईं
‘हार्लेडेभिडसन्’ रातो मोटरसाईकल घर अगाडि हिउँको आँगनमा छ । हिउँ परेर सेताम्मे भएको सडक चिसोमा लमतन्न सुतेको छ । घरको छानाले हिउँको टोपी लगाएको छ । बाहिर बगैचामा चिसोले कठ्याङग्रीएका फूलका बोटहरु जाडोले काँप्दैछन् । ती बोटहरुमा प्रशस्त हिउँ फुलेका छन्... Read more

मुक्तक

हिमाल चन्द्र बराल

हिमाल चन्द्र बराल
धर्तीको खास अर्थ छाडेपछि जमीन थाहा हुन्छ । स्वतन्त्रताको मूल्य परेपछि अधीन थाहा हुन्छ ।। जिब्रो र गिदीको तालमेल नहुँदा हुन्छ भद्रगोल । भूमरीमा परेपछि उम्किन कति कठीन थाहा हुन्छ ।। १ हृदयको भूगोलमा कुनै साँध छैन । पीडामा विश्वाशिलो कुनै काँध छैन ।। पग... Read more

अमर त्यागी

अमर त्यागी
दलालको हातबाट बेचिदैछ देश हाम्रो प्रकुण्ठित पारिँदैछ धर्म, भाषा, भेष हाम्रो कब्जा गर्न खोजिँदैछ रक्षा,न्याय,नीति सबै कसरी पो रहला खै स्वाभिमान शेष हाम्रो । १ सधैंभरि जूनजस्तो घामजस्तो हुन्न जीवन यथार्थमा सुन्दर यो नामजस्तो हुन्न जीवन शीत-ताप, हुरी-झर... Read more

निबन्ध

कविताको आराधना- विष्णु भण्डारी

कविताको आराधना- विष्णु भण्डारी
  कविता लेख्न थालेको तीन दशकको अवधिमा मैले अधिक सामना गरेको प्रश्न हो– कविता किन, कसरी र केका लागि लेख्नुहुन्छ ? अझ यसरी पनि सोधिन्छ– कसरी आकर्षित हुनुभयो लेखनमा ? मलाई लाग्छ, मान्छेका अप्राप्य अभिरुचि, जीवनका घात अभिघात र समाजको प्रतिच्छया हो क... Read more

मनकारी मन –छायादत्त न्यौपाने ‘बगर’

मनकारी मन –छायादत्त न्यौपाने ‘बगर’
१.कोही भन्छन्–‘बाठो प्राणी मान्छे’, केही भन्छन्–‘डल्फिनभन्दा बाठो’,कति भन्छन्–‘स्वार्थै स्वार्थको पोको’, धेरै भन्छन्–‘हेर्दामात्र दुई खुट्टे चार खुट्टेभन्दा भोको ।’ म भन्छु–‘मान्छे परिभाषाभित्र अडिएको छैन । फुक्ने फराकिने निहुमा लथालिङ्ग पोखिएको छ, क... Read more

संस्मरण / नियात्रा

हेटौडामै छुटेको गलबन्दी र मुहुनीको कथा—विष्णु भण्डारी

हेटौडामै छुटेको गलबन्दी र मुहुनीको कथा—विष्णु भण्डारी
झम्लङ्ग साँझ पर्दा हामीले सहिद स्मृति पार्क घुमी सिध्यायौँ र खुवा खायौँ । मकवानपुर गढीबाट फर्किदा चुच्चेबजारबाट ल्याएका थियौँ खुवा । तर समयको हतारोले गर्दा खान भ्याएका थिएनौँ । चारैतिर अन्धकार फैलिए पनि सहिद स्मृति पार्क भने विजुलीको उज्यालोमा जगमगाए... Read more

सपनाको भूमिमा प्रथम पाइला – रामप्रसाद पन्त

सपनाको भूमिमा प्रथम पाइला – रामप्रसाद पन्त
इन्टरनेशनल एयरपोर्ट अफ डल्लासबाट बहिर्गमन हुँदा प्लेकार्ड लिएर उभिएको मानिसमाथि दृष्टि लगाउन मलाई नेपालस्थित अमेरिकी राजदूतावासका कोर्डिनेटर मोहन चापागाईंले ध्यानाकर्षण गरेका थिए । भनेका थिए— ‘नेसा पार्टिसिपेन्स लेखिएको पनि हुन सक्छ र ‘रामप्रसाद पन्त... Read more

अनुवाद / साहित्य

क्रिसमसको उपहार- ओ. हेनरी

क्रिसमसको उपहार- ओ. हेनरी
  एक डलर र सतासी सेन्ट । त्यत्ति थियो । डेलाले यो धन एक-एक सेन्ट गर्दै बचाएकी थिई । चामल-दाल किन्दा, तरकारी किन्दा, मासु किन्दा पसलेहरुसँग मोलतोल गरेर यो पैसा बचाएकी थिई । उसले यो पैसा तीन पल्ट गनी । एक डलर र सतासी सेन्ट । भोलिपल्ट क्रिसमस थियो... Read more

हात हेर्ने कविता – नवारुण भट्टाचार्य

हात हेर्ने कविता - नवारुण भट्टाचार्य
म केवल कविता लेख्ने गर्छु यो कुराको कुनै अर्थ छैन कतिलाई सायद हाँसो उठ्ला तर म हात हेर्न पनि जान्दछु ! मैले हावाको हात हेरेको छु हावाले एक दिन आँधी बनेर सबैभन्दा अग्ला–अग्ला अट्टालिकाहरुलाई ढालिदिनेछ ! मैले मगन्ते बच्चाहरूको हात हेरेको छु आउँदा दिनहर... Read more

बहस / दृष्टिकोण

काव्यिक संबाद / व्यक्तिचित्र

पद्य

अस्तित्व सोच- गोविन्द वर्तमान

अस्तित्व सोच- गोविन्द वर्तमान
मेरा क्रोधहरू सकिएपछि अन्यायमाथिका मेरा प्रतिक्रियाहरू सकिनेछन् अपराधहरूमाथि मेरो आक्रोश पुग्ने छैन त्यसबेला म स्वयं सकिनेछु म सकिएपछि घामका किरणहरूले बनाउने अर्बौँ छायाँहरूमध्ये घट्नेछ एउटा छायाँ उज्यालो संसारको एउटा चेत सकिनेछ म असाध्य माया गर्छु म... Read more

आमाको सपना – गोपालप्रसाद रिमाल

आमाको सपना - गोपालप्रसाद रिमाल
आमा, त्यो आउँछ र? “हो, बा, त्यो आउँछ । त्यो बिहानको सूर्य झैँ उज्यालो छर्दै आउँछ । त्यसको कम्मरमा झुण्डिएको, शीतजस्तै टल्कने तिमी एक हतियार देख्नेछौ; त्यसैले ऊ अधर्मसित लड्नेछ ! त्यो आउँदा तिमी पहिले त सपना हो कि भनेर छामछुम गर्नेछौ, तर त्यो हिउँ र आ... Read more

गद्य

बैरीको पोथ्रो – जगदीश घिमिरे

बैरीको पोथ्रो - जगदीश घिमिरे
बैरीको पोथ्राले पिटाइ खान्छ । अचम्म होइन । संसारका आधाले भोक खानु, भाटभटेनीहरू अर्थात् न माथिका न तलका – ले गुन्द्रुक भात खानु र देशसेवाका ठेकेदारहरूले ककटेल खानुजत्तिकै स्वाभाविक भैसकेको छ बैरीको पोथ्राले पिटाइ खानु – उसकी आमा बैदार्नीको हातबाट । गा... Read more

गठेमङ्गल आँखा र सालिक भञ्जन – कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान

गठेमङ्गल आँखा र सालिक भञ्जन - कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान
    गठेमङ्गलका दिन चौबाटोमा ठड्याउने नर्कटको प्रतिमूर्ति । गजब होइन ? क्या साङ्केतिक छ ! म त्यसमा घन्टासुर राक्ष्ासको प्रतीकात्मक विम्ब देख्छु । लोककथाका रूपमा प्रचलित किंवदन्तीहरू यथार्थमा प्रतीकात्मक कल्पनाबाहेक हो नै के र ? प्रभावित जनमा... Read more

Copyright © 2016, नेपाली साहित्य घर. All rights reserved.